ĐẶC ĐIỂM PHÂN BỐ CỦA Ni VÀ MỘT SỐ NGUYÊN TỐ CHÍNH (Fe, Al, Si, Mg, Ca, Na, K, Mn) TRONG ĐẤT KHU VỰC NÚI NƯA, TỈNH THANH HÓA

ĐẶC ĐIỂM PHÂN BỐ CỦA Ni VÀ MỘT SỐ NGUYÊN TỐ CHÍNH (Fe, Al, Si, Mg, Ca, Na, K, Mn) TRONG ĐẤT KHU VỰC NÚI NƯA, TỈNH THANH HÓA

Phạm Thanh Đăng1, Hoàng Thị Huyền Ngọc1, 2, Nguyễn Mạnh Hà1, 2*, Phạm Thị Dung1

[1] Viện Các Khoa học Trái đất – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

2 Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

* Email: havdl72@gmail.com; ĐT: 0973 84 6969

TÓM TẮT

Sự có mặt của nhiều thể xâm nhập siêu mafic giàu Nickel trong đá gốc tại Việt Nam là cơ sở quan trọng cho các nghiên cứu nhằm xác định các khu vực đất có tiềm năng tích tụ Nickel. Nghiên cứu được thực hiện tại khu vực Núi Nưa, tỉnh Thanh Hóa, một trong những khối đá siêu mafic lớn nhất ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đất tầng A và tầng B có đặc trưng bởi sự rửa lũa (mất đi) mạnh mẽ của các nguyên tố (Si, Mg, Ca, Na, K) so với đá gốc, trong khi đó có sự làm giàu của (Fe, Al, Co, Mn) và đặc biệt là Ni với hệ số làm giàu lên đến 245,38% tại phần giữa của tầng B. Tại tầng C gần với đá gốc, hàm lượng các nguyên tố trong đất cho thấy sự biến đổi so với đá gốc, tuy nhiên mức độ biến đổi không lớn như ở tầng A và B. Tại đây, Ni được làm giàu lên đến 175% (K = 175,52%) tại mặt cắt NN-02 và 146% (K = 146,87%) tại mặt cắt NN-04; trong khi đó, Co, Mn, Al có xu hướng làm giàu, tuy nhiên không đáng kể so với đá gốc. Trong số các nguyên tố được làm giàu trong đất tại Núi Nưa, Ni là nguyên tố có ý nghĩa và được quan tâm đặc biệt do hàm lượng và mức độ làm giàu tương đối cao (gần 250% trong tầng B). Kết quả nghiên cứu là tiền đề để tìm kiếm quặng hóa Ni trong toàn bộ tầng đất tại đây.

Từ khóa: địa hóa học đất, bản đồ địa hóa, dị thường địa hóa, nguyên tố đất hiếm, Núi Nưa, Ni, Nickel.

SUMMARY

Distribution characteristics of Ni and some major elements (Fe, Al, Si, Mg, Ca, Na, K, Mn) in the Nui Nua area, Thanh Hoa province

Pham Thanh Dang1, Hoang Thi Huyen Ngoc1, 2, Nguyen Manh Ha1, 2, Pham Thị Dung1

1 Institute of Earth Sciences – Vietnam Academy of Science and Technology
2 Graduate University of Science and Technology – Vietnam Academy of Science and Technology

The presence of many Nickel-rich ultramafic intrusions in the bedrock in Vietnam is an important basis for studies to identify areas with potential for nickel accumulation. The study was conducted in Nua Nua area, Thanh Hoa province, one of the largest ultramafic rock masses in Vietnam. The research results show that the soil layers A and B are characterized by strong leaching (loss) of elements (Si, Mg, Ca, Na, K) compared to the bedrock, while there is enrichment of (Fe, Al, Co, Mn) and especially Ni with an enrichment factor of up to 245.38% in the middle part of the B layer. At layer C close to the bedrock, the element content in the soil shows changes compared to the bedrock, but the level of change is not as large as in layers A and B. Here, Ni is enriched up to 175% (K =175.52%) at section NN-02 and 146% (K = 146.87%) at section NN-04; meanwhile, Co, Mn, Al tend to be enriched, but not significantly compared to the bedrock. Among the elements enriched in the soil at Nui Nua, Ni is the element of special significance and interest due to its relatively high content and enrichment level (nearly 250% in the B layer). The research results are the premise for searching for Ni ore in the entire soil layer in this area.

Keywords: Nickel laterite, soil, geochemistry, Nui Nua, Nickel.

 

Người phản biện: PGS.TS. Lê Thái Bạt
Email: hoikhoahocdatvn@yahoo.com

Ngày nhận bài: 26/4/2025

Ngày thông qua phản biện: 29/5/2025

Ngày duyệt đăng: 15/12/2025