Tạp chí
ĐÁNH GIÁ TÍNH TƯƠNG THÍCH GIỮA CẤU TRÚC CẢNH QUAN VÀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP Ở HẠ LƯU SÔNG KÔN, TỈNH GIA LAI
Phan Thị Lệ Thủy1, Nguyễn Thị Huyền1, Phạm Thị Hằng1, Ngô Kim Khuê1*
1 Trường Đại học Quy Nhơn
* Email: ngokimkhue@qnu.edu.vn
TÓM TẮT
Quy hoạch sử dụng đất ở Việt Nam chưa tích hợp đầy đủ cấu trúc cảnh quan, dẫn đến phân bố sử dụng đất chưa phù hợp với điều kiện sinh thái. Nghiên cứu đánh giá tính tương thích giữa cấu trúc cảnh quan và sử dụng đất nông nghiệp tại hạ lưu sông Kôn, tỉnh Gia Lai (49.424,50 ha). Ba tiêu chí độ dốc, thổ nhưỡng và thoái hóa đất được phân cấp theo FAO (1976), chuẩn hóa thang điểm rời rạc (0-1) và tổ hợp thành chỉ số tương thích (CI) qua chồng lớp GIS. Kết quả cho thấy vùng tương thích cao và trung bình (S1-S2) chiếm 58,70%, phân bố tại đồng bằng; vùng tương thích thấp (S3, 29,33%) và không tương thích (N, 11,97%) tập trung tại gò đồi và ven biển. Phân tích chồng lớp xác định 38,3% diện tích đang sử dụng chưa phù hợp và 28,5% có tiềm năng nhưng chưa được khai thác. Kết quả cung cấp cơ sở khoa học cho tích hợp cấu trúc cảnh quan vào quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại địa phương.
Từ khoá: cấu trúc cảnh quan, sử dụng đất nông nghiệp, đánh giá thích hợp đất, chỉ số tương thích.
SUMMARY
Assessment of landscape-based suitability for agricultural land use in the lower Kon river basin, Gia Lai province
Phan Thi Le Thuy1, Nguyen Thị Huyen1, Pham Thi Hang1, Ngo Kim Khue1
1Quy Nhon University
Land-use planning in Vietnam has yet to fully integrate natural landscape structure, resulting in spatial mismatches between land allocation and ecological conditions. This study evaluates the compatibility between landscape structure and agricultural land use in the lower Kôn River basin, Gia Lai Province (49,424.50 ha). Three ecological criteria: slope, soil characteristics, and land degradation were classified according to the FAO (1976) framework, standardized using a discrete scoring scale (0-1), and integrated into a Compatibility Index (CI) through GIS-based overlay analysis. Results indicate that highly and moderately compatible zones (S1-S2) account for 58.70% of the study area, distributed primarily across alluvial plains. In contrast, hilly terrain and coastal areas exhibit predominantly low-compatibility (S3, 29.33%) and non-compatible (N, 11.97%) conditions. Overlay analysis reveals that 38.3% of current agricultural land is ecologically mismatched, while 28.5% of high-potential areas remain unexploited. The findings provide a scientific basis for integrating landscape structure into sustainable agricultural land-use planning at the local level.
Keywords: landscape structure, agricultural land use, land suitability evaluation, compatibility index.
Người phản biện: TS. Trần Văn Hùng
Email: tvanhung@ctu.edu.vn
Ngày nhận bài: 02/4/2026
Ngày thông qua phản biện: 08/4/2026
Ngày duyệt đăng: 23/6/2026
